Kategorie: Sonstiges

Sáng nay, con bạn tôi gởi một bài thơ mà giả thuyết tác giả là người Thổ Nhĩ Kỳ có xác xuất cao nhất, dù khá nhiều người quả quyết là của Shakespeare hay Bob Marley:

You say that you love rain,
But you open your umbrella when it rains.
You say that you love the sun,
But you find a shadow spot when the sun shines.

You say that you love the wind,
But you close your windows when wind blows.
This is why I am afraid,
You say that you love me too.

Trong những bài dịch tôi thích nhất bài dịch theo phong cách Hồ Xuân Hương:

Chém cha mấy đứa thích trời mưa
Mưa xuống che ô, chẳng chịu vừa
Năm lần bảy lượt mê trời nắng
Lại núp bóng vườn lúc giữa trưa

Thích có gió lên, hiu hiu thổi
Nhưng rồi khép cửa, chẳng khe thưa
Thân này ai nói yêu thương nhớ
Chẳng biết thật không, khéo lại lừa!

(không rõ tác giả)

Dịch Vũ Hán làm nhiều người bị „cấm túc“

Bần cùng sinh đạo tặc
Cầm chân … há miệng kêu

Không đi đâu được thì ta ở nhà dọn dẹp, lau chùi, giặt giũ, làm việc gà què ăn quẩn cối xay, hay nếu sợ lao động sẽ mòn „bàn tay năm ngón em vẫn kiêu sa“ thì ta làm … thơ, phong cách … Nguyên Sa với Áo lụa Hà Đông, Tháng sáu trời mưa, hay mượn „gió đông“

Đào hoa y cựu tiếu đông phong

trong Đề tích sở kiến xứ của Thôi Hộ.

Dối lòng

Anh bảo nhớ suốt đời mưa tháng sáu
Nắng Sài Gòn mơn áo lụa Hà Đông
Sao ẩn mình khi trời giận nổi giông
Sao che dù, đeo kính, nép bóng râm?

Gió có lạnh anh cầm tay em chặt
Sao ô cửa anh cài tránh đông phong?
Nên em sợ lời anh nói mặn nồng
Biết xa nhau anh có nhớ em không?

À, tôi có diễm phúc sở hữu học bạ của một học sinh trường Chu Văn An Sài Gòn, có ghi tên giáo sư dạy triết là Trần Bích Lan, tức nhà thơ Nguyên Sa.

Tôi không chỉ yêu thơ của Nguyên Sa, tôi cũng rất thích môn Triết-học (Philosophy) nữa.

Vào cuối đời, ông ngoại tôi có viết hồi ký về cuộc đời của Ngoại, và mẹ tôi đã đem nó theo trong hành trang đi đoàn tụ gia đình ở Đức vào ngày 23 tháng 11 năm 1983. Tôi có đọc qua một lần, rồi quên khuấy đi mất vì mãi lo chạy đua với cơm, áo, gạo, tiền. Nay, con cái đã trưởng thành, thêm vào đó, kỹ nghệ tân tiến giúp ta có thể tự xuất bản sách mà không phải lo ngay ngáy là chi phí in ấn ứng ra liệu có thu về hòa vốn hay không, tôi chợt nghĩ đến việc ghi chép, hiệu đính lại hồi ký của Ngoại, vì nó được đánh máy trên giấy pelure mỏng, đã vàng úa theo thời gian, không biết còn giữ được bao lâu nữa.

Công việc lúc đầu đơn giản chỉ là dùng bàn phím để gõ nội dung vào sách. Tôi làm cho xong, không cảm thấy hứng thú lắm. Càng ngày, do phải truy cứu thêm về địa danh, hình ảnh, phong tục, sự kiện lịch sử v.v. mà Ngoại đề cập đến trong hồi ký, tôi càng bị cuốn hút vào cái „miền bắc xa lắc xa lơ không tưởng tượng ra nổi“ của một trăm năm trước. Do chưa một lần đặt chân ra đất Bắc, nên với tôi, „Hà Nội ba sáu phố phường“ thật là cổ kính, mê hoặc qua những bức ảnh đã ố màu:

Rủ nhau chơi khắp Long thành,
Ba mươi sáu phố rành rành chẳng sai:
Hàng Bồ, hàng Bạc, hàng Gai,
Hàng Buồm, hàng Thiếc, hàng Hài, hàng Khay,
Mã Vĩ, hàng Điếu, hàng Giày,
Hàng Lờ, hàng Cót, hàng Mây, hàng Đàn,
Phố Mới, Phúc Kiến, hàng Than,
Hàng Mã, hàng Mắm, hàng Ngang, hàng Đồng,
Hàng Muối, hàng Nón, Cầu Đông,
Hàng Hòm, hàng Đậu, hàng Bông, hàng Bè,
Hàng Thùng, hàng Bát, hàng Tre,
Hàng Vôi, hàng Giấy, hàng The, hàng Gà,
Quanh đi đến phố hàng Da,
Trải xem phường phố, thật là cũng xinh.
Phồn hoa thứ nhất Long Thành,
Phố giăng mắc cửi, đường quanh bàn cờ.
Người về nhớ cảnh ngẩn ngơ,
Bút hoa xin chép nên thơ lưu truyền.

Từ hình ảnh ông đồ với cái tráp hoặc ruột tượng, trường Bưởi ở ven hồ Tây, trường nữ sinh ở phố Hàng Cót, tóc móng lừa, trà Ninh Thái …, tôi làm quen dần với đường Jules-Ferry, rue de Takou, rue du Riz, rue du Papier, le Vieux Théâtre (hí viện đầu tiên của Hà Nội), mỉm cười với bài thơ tứ tuyệt ngộ nghĩnh viết bằng Pháp ngữ của nam sinh „thứ ba học trò“ trường Bưởi:

Bonjour mademoiselle Brequel,
Permettez-moi de faire l’appel.
S’il manque quelqu’un, Lequel?
Bonjour mademoiselle Brequel.

Trong bản hiệu đính lại, tôi giữ cách dùng từ của Ngoại, chỉ viết thêm trong ngoặc nếu khó hiểu hoặc do phát âm của từng miền mà cách viết khác đi. Tôi cũng thêm phần Phụ Lục là những tiểu tiết bên lề có đôi chút liên quan đến những địa danh, phong tục v.v., được đề cập đến trong hồi ký của Ngoại.

Tôi thỉnh thoảng hay làm thơ, từ lục bát tả chị … hàng xóm:

Chị Hiền ở cạnh nhà tôi
Mắt đen lay láy, đôi môi luôn cười
Hàm răng trắng nõn thật tươi
Bàn tay xinh xắn như mười nàng tiên

đến thất ngôn tứ tuyệt mơ về một „người tình không chân dung“:

Ai gọi thu về xua nắng hạ
Cho phượng vỹ buồn khóc tuổi hoa
Con đường lá me không xanh nữa
Tình anh thôi cũng bớt mặn mà

Nhưng tôi chỉ làm được một bài duy nhất về Mẹ:

Mẹ là ánh sáng mặt trời
Soi đường con bước, dạy lời con thưa
Mẹ là hạt nước cơn mưa
Nuôi con khôn lớn sớm trưa chẳng hà
Mẹ là muôn vạn nụ hoa
Cho con hương thắm mặn mà tuổi xuân

Quyển sách này là món quà mà tôi muốn gởi tặng Mẹ, người đã dành cả tuổi xuân để nuôi nấng, dạy dỗ hai chị em tôi nên người.

Aza Lee

Sách xuất bản tại lulu.com:

https://www.lulu.com/en/en/shop/aza-lee-and-beatrice-d%C6%B0%C6%A1ng/h%E1%BB%93i-k%C3%BD-c%E1%BB%A7a-ngo%E1%BA%A1i/paperback/product-wqv24n.html

PS: Trong hồi ký, Ngoại viết: „Tôi cũng muốn, nếu thể hiện được, sẽ tặng mấy bạn học cũ của tôi, trước hết là anh bạn nội trú nói trên mà tôi rất cảm phục tính cần cù và năng động trong lãnh vực văn học, mặc dù niên kỷ đã vượt quá xa cái mức „cổ lai hi“, sau là tặng bạn tiểu học cũ của tôi ở Phúc Yên cùng tôi còn sống đến ngày nay.“
Aza Lee mạn phép đăng tên những người Ngoại nhắc đến trong hồi ký. Nếu ai biết hậu duệ, con cháu của các vị này, xin vui lòng liên lạc với Aza Lee qua lee.aza44@yahoo.de để nhận sách tặng và giúp Aza Lee thực ước nguyện của Ngoại nói trên, dù Ngoại đã không còn nữa.

CÁC BẠN ĐÀN ANH
1- Ái (con cụ Hàng Phở)
2- Đạm (con cụ Án Nguyễn Doãn Thạc)
3- Phạm Tất Đắc (con cụ Đồ Chưng), Saigon
4- Cao Doãn Dịch (con cụ Phán Nhẫn), chết
5- Chu Xuân Giản (con cụ Thủ Nam), chết
6- Đặng Văn Minh (con cụ Đồ Túc)
7- Minh (Lưu Văn Minh?), cháu cụ Lang Hồ
8- Vũ Huân (con cụ Phán Nguyên), chết
9- Hiếu (con cụ Hội Sửu)
10- Vũ Thấp Hy (con cụ Cử An Bài), Saigon
11- Đỗ Như Ngọc (em ông Giám đốc nhà xuất bản Mai Lĩnh)
12- Bùi Thế Quang (em cụ Khoa, lục sự tòa án Đ.N.C Phúc Yên), chú thích: Đ.N.C. là viết tắt của Đệ Nhị Cấp
13- Phạm Vũ Sinh, chết
14- Tuyên (quê xã Nhuế Khúc)
15- Thụy, Vĩnh Yên
16- Vinh (con cụ Ký Đen)
CÁC BẠN CÙNG LỨA TUỔI
1- Ái (trọ phố Dinh)
2- Trần Gia Am (con cụ Hội viên Tường), chết
3- Bằng (con cụ Đồ Dực)
4- Bập (con cụ Cai bẻ ghi tàu), chết
5- Cơ (con cụ Bếp Toàn)
6- Bủng (con bà bán hàng xén)
7- Chu Xuân Chạc (con cụ Thủ Nam), chết
8- Chắn (con cụ Kèn Ngữ)
9- Vũ Tá Chiểu (con cụ Hải Nam)
10- Trần Q. Đình (con cụ Phán Trần Huệ Viễn), chết
11- Dương (con cụ Phó Tiện)
12- Giai (con Bà Văn Tháp Miếu)
13- Vũ Tá Hân (con cụ Hải Nam)
14- Trịnh Hiện (con cụ Nghĩa Lợi), chết
15- Học (con cụ Ký Ban)
16- Cao Nhật Hoàn (con cụ phán Nhẫn), chết
17- Nguyễn Thị Hồng (con cụ Phán Giới), Saigon
18- Vương Văn Hợi (con cụ Cai Ai), chết
19- Ích (con cụ Tư Hồ)
20- Bùi Như Ý (cháu Bà Giám binh VINCENTI)
21- Kính (cháu cụ chủ Bưu điện Ngoạn)
22- Kháng (con cụ Nghị Truyền Sáp Mai)
23- Lăng (con cụ Hậu Bỗ Mậu Lâm)
24- Liên (con cụ Cả Bò), chết
25- Mầu (cháu ông Thú y đương thời tỉnh Phúc Yên)
26- Minh (cháu cụ Trợ Khoan)
27- Nghĩa (con cụ Tỵ hàng cơm)
28- Phán (con cụ Cai Ba Nhàn)
29- Phưởng(cháu cụ giáo Chinh)
30- Quảng (con cụ Đề Nhung)
31- Quý (con quan huyện đương thời ở Kim Anh)
32- Trịnh Như San (con cụ Ba Khoát), chết
33- Võ Hoàng San (con Bà Xếp Cát), chết
34- Vũ Minh Tâm (cháu Bà Ba Điếc), chết
35- Tĩnh, tức Paul Menu (con bà Cẩm Béo)
36- Cao Thiện (quê huyện Văn Lâm, Hưng Yên), Saigon
37- Phạm Chí Thọ (con cụ Quản Trạch ở Nội Đông, Phúc Yên)
38- Thực (con ông Phó Tiện)
39- Trị (con cụ Nghị Truyền)
40- Đặng Đình Vân (con cụ đội Lâm nhà Đoan, quê Hải Dương)
41- Vũ Nam Việt (con cụ Phán Nguyên), Canada
Tính ra tôi đã nhớ được 57 bạn.
(trích từ trang 57-60)

Votre père, notre grand ami, était pour nous un homme simple, discret, généreux, plein d’esprit et d’humour, mais aussi un conteur extraordinaire et un homme très cultivé. Épris de la culture et de la langue française, amoureux de poésie en particulier, poète lui-même. Grand lecteur des poésies vietnamienne, chinoise et française, qu’il connaissait très bien, il y a puisé toute sa délicatesse, son art de vivre et son sens de l’humanité. C’était un être rare donc, que nous avons eu la chance de rencontrer et avec qui nous aimions beaucoup échanger. Un ami fidèle enfin qui plaçait l’amitié à un très haut niveau. Toute cette richesse humaine qu’il y avait en lui est le bel héritage qu’il vous laisse en partant.
Aujourd’hui, il sait ce qu’il en est de la suite du monde. Moi je l’ignore, mais je suis sûr qu’où qu’il puisse être, il sera bien reçu. Et c’est là qu’il nous attendra …
Anne et Jacques-Bernard 

Thương chồng nấu cháo le le
Nấu canh thiên lý, nấu chè hạt sen

Tôi chưa hề được ăn cháo le le có lẽ vì tôi sinh ra và lớn lên ở thành đô, làm sao có vịt trời để mà đuổi bắt, nói chi đến được ăn thịt của nó. Tôi cũng không thích ăn cháo lắm, tôi thích những món có nước lèo hơn như hủ tiếu, phở, mì quảng, bún riêu, bánh canh v.v.
Trong đời, có 2 lần tôi được ăn cháo mà tôi nhớ mãi không quên.

Lần thứ nhất lúc tôi mang bầu 6 tháng, sang thăm nhỏ bạn bên Canada. Bữa cơm ngày đầu tiên nó dọn ra cho tôi bát cháo nấu với hạt sen và … gà ác. Nó nói gà ác rất bổ cho bà bầu lẫn thai nhi. Tôi nhìn bát cháo nghẹn ngào vì lần đầu trong đời biết thịt gà ác … đen như than, đen thùi lùi, đen phát sợ. Nể bạn, tôi chỉ múc cháo ăn và lặng lẽ đẩy thịt gà ra phía thành chén. Sau vài muỗng cháo tôi đành gác muỗng thú tội với nó là mình không tài nào nuốt trôi cái món cháo với thịt gà đen như bồ hóng ấy.

Lần thứ hai tôi sang thăm nhỏ bạn bên Pháp. Chẳng may vài ngày trước đó răng tôi bị lấy tủy không thành công nên đau nhức, không nhai gì được, chỉ … húp cháo. Nó nghe tôi kể đau răng, nấu một nồi cháo cao lương mỹ vị, có hến, có tôm và đủ thứ lỉnh kỉnh, ăn bổ đông, bổ tây, bổ … bố vì mấy ngày ở đó mình tôi ôm nồi cháo, sáng cháo, trưa cháo, chiều cháo. Lúc lên xe lửa về lại Đức nó cũng gói cháo bỏ bịch kêu „mang về bển ăn“.

Người Đức hỏi tôi cháo là món gì ? Tôi nói „Reissuppe“. Cháo gà là „Reissuppe mit Huhn“, cháo vịt là „Reissuppe mit Ente“, cháo lòng là „Reissuppe mit Blutwurst“. Từ bao nhiêu năm nay tôi cứ chắc mẩm là đúng, chẳng thắc mắc gì.
Cho đến một hôm tôi nhờ một con nhỏ bạn – không phải đứa cho tôi ăn cháo gà ác, cũng không không phải đứa cho tôi ăn cháo bổ … bố – dịch sang tiếng anh một đoạn trong bản tường trình về chuyến đi phát học bổng tại Tây Ninh của Greenleaves (xem thông tin về chương trình này ở đây):
Ba mẹ em Trần Quốc Hào (lớp 6) chia tay, ba không chu cấp cho con, mẹ đi lấy chồng. Em và hai người em ở với ông bà ngoại. Ông bà ngoại bán cháo vịt ven đường để sinh sống. Học phí cả năm lớp 7 của em là 585.000 đồng. Em thích đọc truyện cổ tích, và mơ ước trở thành bác sĩ.

Nó dịch như sau:
Trần Quốc Hào (6th grade)’s parents are divorced.This kid has received no child support from his father; then his mother left him after being remarried. Hào and his two younger siblings currently live with their grandparents who sell congee on the street. His school fee for the whole school year is 585.000 VND. Hào likes to read fairy tales and dreams to be a doctor.

Cũng lần đầu trong đời tôi được biết tiếng anh không gọi cháo là „rice soup“ mà kêu là „congee.“ Tiếng Đức dịch đúng ra là Reis-Congee, không phải Reissuppe như tôi hằng dùng.

Hôm qua gọi điện thoại cho một nhỏ bạn – không phải đứa cho tôi ăn cháo gà ác, cũng không không phải đứa cho tôi ăn cháo bổ … bố, cũng không không phải đứa dịch dùm tôi bài tường trình – để hỏi cảm tưởng ăn cháo vịt ở nhà em Trần Quốc Hào, thì nó trả lời như sau:
„Nghe cháo vịt tưởng tượng ra một một món ăn đặc biệt hấp dẫn, ai dè vừa tới nhà em Hào mùi nước mắm nấu xông lên nhức óc, nồi cháo to đùng, đường kính hơn nửa thước. Nhà thì tối tăm, xập xệ. Bước ra khỏi nhà ngồi trên xe phải chạy qua cái cống đen xì thúi nhức mũi, chưa hề thấy cảnh nghèo như vậy, tội thiệt !!!“

Không riêng gì tôi, từ „cháo“ có lẽ đã để lại ấn tượng khá sâu trong ký ức nó.

Hè năm nay nhiều đứa bạn tôi dẫn gia đình đi du lịch khắp nơi, có lẽ do mấy đứa con tụi nó sàn sàn tuổi nhau, tức là ở tuổi từ giã mái trường, nên cha mẹ vớt vát chuyến du lịch chót với con trước khi chúng nó bắt đầu tập làm người lớn không còn

Dung dăng dung dẻ
Dắt trẻ đi chơi
Đến cửa nhà trời
Lạy cậu lạy mợ
Cho cháu về quê …
(Đồng dao)

nữa rồi.

Trong đám du lịch „vớt vát“ này có một gia đình chọn Pháp, Ý với những viện bảo tàng nổi tiếng thế giới, riêng Florence mà còn có khoảng 60 cái viện bảo tàng lớn nhỏ rồi nói chi đến Paris, Rom. Đi đâu nó (bạn tôi, tạm gọi là „nó“ theo như đại danh từ nhân xưng ngôi thứ ba chỉ người … vắng mặt) cũng lần mò để tìm xem nước Văn-Lang ở mô tề.
Về nhà, chưa kịp hoàn hồn sau chuyến đi mòn đế giày, nó phải trả lời Email của tôi rằng „kiếm lõ con mắt mà chẳng thấy nước Văn-Lang đâu cả. Chẳng lẽ tất cả các nước trên thế giới hùa theo Trung-Quốc sửa sai lịch sử Việt-Nam, rồi cho vào viện bảo tàng của họ ? Xưa mình được dạy là nước Văn-Lang hồi 4000 trước lãnh thổ kéo dài lên đến tận phía nam sông Dương-Tử và phía nam Động-Đình-Hồ, đất đai ra đến tận biển Đông-Hải. Nhìn lại bản đồ trong các viện bảo tàng thì vào thời Xuân-Thu chỉ có 3 nước Sở, Ngô và Việt !!! Vua nước Văn-Lang là các vua họ Hùng. Nhìn trên bản đồ thấy mấy chục vua nước Sở đều là họ … Hùng. Một đằng là truyền thuyết mơ hồ vua Hùng và nước Văn-Lang mà mình cứ khư khư ôm giữ, một đằng là chứng tích các vua Hùng của nước Sở ở các viện bảo tàng và thư khố trên thế giới, bạn nghĩ cái nào đúng ?“

Thảng thốt.
Vậy là sao ? Vậy là sao ? Nước của chúng ta thời khai thiên lập địa thật ra là ở mô tề ?

Nó điềm tĩnh viết Email tiếp:
„Nước của chúng ta thời khai thiên lập địa là thời … Xuân-Thu xưa lắc xưa lơ, từ miền bắc của Việt-Nam ngày nay trải dài đến phía bắc Động-Đình-Hồ và sông Dương-Tử, có tên là … Sở, là nước lớn nhất, hùng mạnh nhất trong Xuân-Thu Chiến-Quốc Thất-Hùng (hay gọi tắt là Chiến-Quốc Thất-Hùng) gồm: Tần, Tề, Sở, Ngụy, Triệu, Yên và Hàn. Sở là một nước chư hầu có từ hồi Tây-Chu. Sau đó là thời Đông-Chu chia là 2 giai đoạn: Xuân -hu (Spring Autumn Period) gồm gần 100 nước chư hầu của Đông-Chu và kế tiếp là Chiến-Quốc (Warring State Period) gồm 7 nước được gọi là Chiến-Quốc Thất-Hùng. Cuối thời Chiến-Quốc Sở bị Tần diệt, rồi Tần bị Hán diệt. Xuân-Thu Chiến-Quốc chỉ thời đại Đông-Chu các nước lớn nhỏ đánh nhau để tranh ngôi bá. Bộ sử thi Đông-Chu Liệt-Quốc chính là nói về hai thời kỳ này.
Trước 1975 nhà tui có một cuốn sách cổ xưa mà tui nhớ tác giả là một học giả người Việt gốc Hoa, tên Vương Hồng Trực, không biết có họ hàng gì với Vương Hồng Sển không, viết về gốc gác của các tộc Việt, có cả một chương viết về nước Sở. Sách do đánh máy và quay ronéo nên giấy vàng khè, bìa chỉ là giấy màu hồng chữ đen đóng lại bằng chỉ cotton chứ chưa có đóng gáy như bây giờ. Sau 75 nhà tui đem đốt hết một số sách vì sợ bị bắt tội tàng trữ sách báo Mỹ Ngụy. Mà phải chờ tối mang sách lên ruộng nhà ở An-Nhơn đốt chung với lá, vừa đốt vừa tiếc. Có những cuốn sách cổ nói về các nước Sở-Ngô-Việt và vùng đất Quảng-Phúc-Chiết, tạp chí Nam-Phong, Thằng Bờm … Vài năm sau xuống chợ sách cũ ở đường Đặng thị Nhu gần ga xe lửa kiếm lại sách mình từng đốt thì kiếm không ra. Thời đó đọc cho biết nhưng không tin tổ tiên mình có nguồn gốc từ Sở-Ngô-Việt vì cứ đinh ninh nước của tổ tiên mình là Văn-Lang.

Tui nhớ cuốn sách đó nhắc đến hơn trăm tộc Việt, mà mình thường gọi chung là nhóm Bách-Việt. Bây giờ ở Việt-Nam xác nhận là có 54 tộc Việt mà mình gọi là đồng bào thiểu số, tức là 50 tộc đã biến mất, hay vẫn còn ở bên 3 tỉnh Quảng-Phúc-Chiết và bị buộc phải dùng ngôn ngữ thống nhất là tiếng Quan-Thoại, tức là tiếng Mãn-Châu, Mandarin (關 = quan = cửa ải = bên kia biên giới, 話 = Thoại = ngôn ngữ, Quan-Thoại = ngôn ngữ phía bên kia biên giới, vì Mãn-Châu lúc xưa là Đại-Kim, rồi Đại-Thanh, phía bên kia biên giới của nhà Minh). Còn bên Tàu xác nhận họ có 50 tộc thiểu số không phải tộc Hán, trong đó đa số là các tộc Yue (Việt).
Nếu cộng 50 tộc bên Tàu và 54 tộc Việt ở bên Việt-Nam thì vừa vặn trùng hợp với con số mà cụ Vương Hồng Trực ước tính. Đồng bào sắc tộc ở Việt-Nam nhiều lắm: Thái, Mèo, Mường, H’Mông, Mông, Lô-Lô, Nùng, Ê-Đê, Xơ-Đan, Cơ-Tu, Gia-Rai, Hà-Nhì, Ba-Na, Chơ-Ro … gồm hai chủng nguyên thủy là Thái và Việt. Mình gọi dân mình là người Kinh để phân biệt với người Thượng là đồng bào Việt thiểu số ở cao nguyên. Chủng Thái có nhiều tiểu chủng Thái, đa số là các chủng đẹp, một số nhỏ có bề ngoài không đẹp. Chủng Việt cũng có nhiều tiểu chủng, và ngược lại với chủng Thái, đa số có hình dạng không bắt mắt nhưng thiểu số thì đẹp.
Người Kinh, theo ý kiến của cụ Vương Hồng Trực, là sự kết hợp giữa các tiểu chủng đẹp của Thái và Việt. Đại khái những ý kiến có vẻ như trái ngược những gì mình học trong trường, và có lẽ cũng chính vì vậy mà chả có nhà xuất bản nào nhận đăng, cho nên cụ Vương Hồng Trực phải tự đánh máy quay ronéo, tự đóng bìa phát hành (cái này cũng do mấy ông bạn của ba tui đoán chứ thực tế như thế nào thì mình cũng không biết được). Tuy nhiên trải qua mấy ngàn năm các chủng Việt ở trên cao nguyên bây giờ cũng đẹp dần ra, giống như đám con nít thế hệ sau của mình đẹp mê hồn, nếu đem so với ông bà mình chừng hơn 100 năm trước khác nhau một trời một vực.
Bây giờ ra nước ngoài có dịp tìm hiểu và đi viếng các viện bảo tàng nổi tiếng thì tìm hoài chẳng thấy nước Văn-Lang mà chỉ thấy Sở-Ngô-Việt. Mà nói thiệt, nếu thật sự tổ tiên mình là Sở-Ngô-Việt thì cũng chả có gì xấu cả.“

An ủi. Tổ tiên mà xấu thì làm sao có được hậu duệ đẹp như mình ?

Nó đánh máy tiếp:
„Đúng đó. Tui nhớ trong cuốn của cụ Vương Hồng Trực có đề cập đến người trung nguyên như Tề, Ngụy, Yên Hàn … thích mặc y phục màu trắng, giống Tiểu Long Nữ trong Thần Điêu Đại Hiệp (chú thích: bộ truyện chưởng mà „tôi“, không phải „nó“, khoái nhất trong số các truyện của Kim Dung). Tần ở tuốt trong Ba-Thục thích mặc nâu. Sở và Triệu thích mặc vải đen. Riêng dân Sở lại thích dệt vải thổ cẩm sặc sỡ, rồi may lên y phục các miếng thổ cẩm đó như là fashion design, United Colors of … Benetton thời nay, cho nên mới bị người Tề ở trung nguyên chê là mặc „bách kết y“ (ráp nhiều miếng vô) hay „tạp y“ (nhà quê, ăn mặc không thanh tao, xin xem bài Ba Tàu và Câu-Tiễn-Kiếm). Người trung nguyên thích mặc màu trắng, có thể là vì mặc áo dệt từ tơ tằm mà tơ màu trắng rất khó nhuộm màu, và vào thời đó kỹ thuật nhuộm tơ còn phôi thai, cho nên không thích mặc màu trắng cũng phải mặc vì … Tiểu Long Nữ chưa xuống núi học nghề nhuộm.
Người Thái và Việt mặc vải xúc, dệt từ sợi cây gạo và các cây nhiệt đới rồi nhuộm chàm (nhuộm chàm màu đen để tăng độ bền cho vải), các màu nhuộm là khoáng tố trong lòng đất (khi họ rèn đồng thau) và cây cỏ. Rồi họ xăm mình, nhuộm răng đen, móng tay móng chân cũng nhuộm, nhuộm tứ lung tung. Thổ cẩm là những tấm vải dệt đủ hình hoa văn, đủ màu sắc, dệt rất công phu.  Họ đem thổ cẩm may đắp lên viền ống tay, viền váy, bâu áo, xà cạ …. để hình thành những bộ trang phục rực rỡ, cầu kỳ thiết kế theo tín ngưỡng văn hoá dòng tộc của họ. Cho nên hình thành một bộ trang phục mắc tiền chứ không phải rẻ. Vào thời đó, Sở là nước có cương thổ rộng lớn nhất trong Thất-Hùng, dân giàu có, còn Tần thì nghèo kinh khủng, cho nên mới có câu: Làm quan nước Tần còn thua làm dân nước Sở (Tần Quan Khả Bì Sở Dân). Giờ nhìn lại y phục của đồng bào thiểu số mới thấy quần áo của họ nền đen là chính, còn thổ cẩm viền ống tay ống chân là may vào thêm cho sặc sỡ. Sở dĩ các sắc tộc đó còn giữ được trang phục truyền thống vì có tín ngưỡng văn hóa trên trang phục. Khăn, nón, áo, váy, quần và các hoa văn trang trí trên thổ cẩm đều mang những ý nghĩa tín ngưỡng trong văn hóa dân tộc.  Trong số này dân tộc Mông, H’Mông, Lô Lô và Hà Nhì ăn mặc lòe loẹt nhất. Có lẽ các tộc này là đại diện cho dân Sở ngày xưa.„

Tối nằm vắt tay lên trán trăn trở với câu hỏi „Hú em ai ?“. Tôi là em của ai ? Hậu duệ của ai ? Gốc gác từ đâu ra ?
Who am I ? Who am I ? Who am I ?
Trong giấc mơ thấy giấy khai sinh của tôi với tên „Sở Dục Hùng“ được trưng trong tủ kiếng tại viện bảo tàng Louvre, bên cạnh Mona Lisa.